Wat schaamte met een mens kan doen

Ik groeide op in een gezin met acht meiden, waarin patriarchale denkbeelden een grote rol speelden. Als meisje leerde ik al jong wat er van mij werd verwacht, wat wel en niet mocht en hoe belangrijk de eer van de familie was. Ik kreeg te maken met vernederingen, controle en schaamte. Later kwam ik terecht in huwelijken waarin diezelfde patronen van macht en ongelijkheid terugkeerden.

Pas veel later begon ik te begrijpen hoe diep de overtuigingen uit onze opvoeding kunnen doorwerken in ons leven. Hoe we onszelf klein leren maken, onze grenzen niet durven aangeven en soms zelfs gaan geloven dat we minder waard zijn.

Schaamte speelt daarin een grote rol.

Daarom staat schaamte centraal in mijn lezingen en workshops. Want schaamte ligt vaak aan de basis van problemen waar mensen, gezinnen en zelfs hele gemeenschappen mee worstelen.

Veel mensen durven niet voor zichzelf op te komen. Durven geen hulp te vragen, geen grenzen te stellen, hun mening niet te geven of hun eigen keuzes te maken. Ze blijven in situaties zitten die hen ongelukkig maken, houden problemen verborgen of komen niet verder in hun persoonlijke ontwikkeling. Niet omdat ze niet willen veranderen, maar omdat schaamte hen tegenhoudt.

En die schaamte is vaak aangeleerd. Door onze opvoeding, onze omgeving, culturele verwachtingen of vernederende ervaringen.

En wat als je als meisje leert je te schamen voor je vrouwelijkheid? Voor je lichaam, je stem, je verlangens of je eigen keuzes? Wat als je voortdurend te horen krijgt wat anderen van je zullen denken? Of als je opgroeit met het idee dat de eer van je familie belangrijker is dan jouw eigen geluk?

Schaamte kan mensen jarenlang gevangenhouden in een leven dat ze zelf nooit zouden hebben gekozen.

Als journalist, spreker en systemisch coach onderzoek ik hoe schaamte, vernedering, opvoeding, familieloyaliteit en patriarchale denkbeelden ons vormen. En hoe deze patronen van generatie op generatie worden doorgegeven.

In mijn lezingen en workshops maak ik onderwerpen bespreekbaar die vaak achter gesloten deuren blijven: huiselijk geweld, intergenerationeel geweld, vrouwenemancipatie, vrouwenhaat, machtsverhoudingen en de invloed van schaamte op onze identiteit en relaties.

Ik deel mijn eigen ervaringen, maar geef vooral ook ruimte aan de verhalen van anderen. Met scherpe vragen, herkenbare voorbeelden, interactie en humor nodig ik mensen uit om kritisch te kijken naar wat ze hebben meegekregen.

Tijdens mijn lezingen en workshops ontstaat vaak een gevoel van herkenning en opluchting. Mensen ontdekken dat ze niet de enigen zijn die met bepaalde gevoelens, ervaringen of overtuigingen worstelen. Er ontstaan nieuwe inzichten en soms vallen er ineens puzzelstukjes op hun plek. Wat jarenlang vanzelfsprekend leek, wordt opeens bespreekbaar.

Want niet alles wat ons is aangeleerd, hoeven we door te geven.

De belangrijkste vraag is misschien wel: leef je het leven dat jij wilt, of het leven waarvoor je hebt geleerd je niet te hoeven schamen?